راهنمای جمع‌آوری نمونه‌ آزمایش

برای نمونه‌برداری استاندارد از انواع نمونه‌های بالینی، از حداقل 72 ساعت (3 روز) قبل، با صلاحدید و مشورت پزشک، نباید هیچ‌گونه داروی آنتی‌بیوتیک مصرف کرده باشید و با هماهنگی قبلی برای نمونه‌برداری در آزمایشگاه حاضر شوید.
نحوه برداشت از ترشحات مجرا در مردان، ترشحات واژینال در خانم‌ها و ترشحات چرکی حلق، گوش، چشم، بینی، زخم، آبسه، مدفوع و ... برای دید مستقیم میکروسکوپی و کشت میکروبی، توسط نمونه‌بردار توضیح داده خواهد شد.
نمونه‌برداری با هماهنگی قبلی انجام می‌گیرد. برای هماهنگی، لطفاً با پذیرش آزمایشگاه بوعلی به شماره‌های 08338385712 و 08338385718 تماس بگیرید.

این آزمایش برای تجسس تخم کرم‌های انگلی، کیست و تروفوزوئیت انگل‌های تک‌یاخته بیماری‌زا و نیز تشخیص حضور سلول التهابی در عفونت‌های ویروسی، باکتریایی استفاده می‌شود. همچنین توسط این آزمایش ساده، اطلاعات اولیه در مورد نحوه هضم غذا، سوء‌جذب و ضایعات التهابی روده بزرگ و ... به‌دست می‌آید.
○ بهتر است از سه روز قبل از تحویل نمونه مدفوع به‌عنوان آزمایش غربالگری، از مصرف آنتی‌بیوتیک، روغن کرچک، روغن‌های معدنی، ترکیبات بیسموت، منیزیوم، داروهای ضداسهال و ... خودداری گردد.
○ نمونه‌برداری از مدفوع در هر زمان که میل به دفع وجود دارد امکان‌پذیر بوده، ولی بهتر است تحویل نمونه به آزمایشگاه حداکثر 1 ساعت پس از نمونه‌برداری انجام شود.
○ در طول زمان نگهداری ظرف حاوی نمونه، بایستی در مکان خشک و خنک و به‌دور از نور مستقیم خورشید قرار گیرد.

این تست برای تشخیص خونریزی ناشی از اولسرپپتیک در قسمت فوقانی دستگاه گوارش و نیز به‌عنوان یک آزمایش غربالگری برای تشخیص مقدماتی بدخیمی روده بزرگ به‌کار می‌رود.
○ حداقل 3 روز قبل از تحویل نمونه، بایستی از خوردن انواع گوشت، شلغم، ترب کوهی و تربچه، سبزیجات خام و پخته، پرتقال، موز، انگور، طالبی، گرمک، خربزه، لبو، داروهای دارای آهن و داروهای مسکن خانواده بروفن خودداری شود.
○ نمونه‌برداری در موقع میل به دفع، در هر زمان امکان‌پذیر است، ولی بهتر است نمونه گرفته‌شده حداکثر در مدت 1 ساعت به آزمایشگاه تحویل گردد.
○ در طول زمان نگهداری، ظرف حاوی نمونه بایستی در مکان خشک و خنک و به‌دور از نور مستقیم خورشید قرار گیرد.

← برای تست FOB محدودیت غذایی نداریم.

محل نمونه‌برداری از ضایعات پوست و مو، توسط پزشک معالج مشخص می‌شود.
○ این ضایعات بایستی حداقل به‌مدت 72 ساعت (3 روز) مورد شستشو و استحمام قرار نگیرد.
○ همچنین هیچ‌گونه داروی موضعی (پماد، کرم، لوسیون) روی آن استفاده نشده باشد.
○ زمان نمونه‌برداری با هماهنگی قبلی می‌باشد.

○ بیمار بایستی به مدت 3 تا 5 روز از هرگونه انزال یا نزدیکی پرهیز کرده باشد.
○ نمونه‌برداری بهتر است در داخل دستشویی آزمایشگاه انجام شود.
○ حجم کامل انزال، از اولین قطره تا آخرین قطره مایع منی باقی‌مانده در مجرا، باید در ظرف مخصوص تحویلی تخلیه شده، درِ ظرف محکم بسته شود و در جایگاه ویژه در قسمت دستشویی قرار داده شود و به متصدی نمونه‌برداری اطلاع داده شود.
○ در صورت عدم امکان نمونه‌برداری در آزمایشگاه، نمونه با شرایط خاص از منزل قابل انتقال به آزمایشگاه می‌باشد که این امر توسط نمونه‌بردار توضیح داده می‌شود.
○ تحویل نمونه اسپرم در ظرفی غیر از ظرف این آزمایشگاه و یا نمونه گرفته‌شده داخل کاندوم قابل قبول نمی‌باشد.

← نمونه‌برداری فقط در روزهای زوج، ساعت 16 الی 18 انجام می‌شود.

تزریق آنتی‌ژن P.P.D به شکل داخل‌جلدی و برای تشخیص مقدماتی بیماری سل و نیز تعویض داروهای مربوط به بیماری‌های روماتیسمی انجام می‌شود. برای نمونه‌برداری:
○ محل تزریق، پوست قسمت داخلی ساعد بوده که توسط نمونه‌بردار نشانه‌دار شده و تاریخ آن ثبت می‌گردد. پس از انجام تزریق، اکیداً از خاراندن و تحریک آن خودداری شود.
○ هرگونه شستشو و استحمام به‌مدت 48 ساعت ممنوع است.
○ بیمار رأس 48 ساعت پس از تزریق، برای خواندن و بررسی واکنش جلدی (قرمزی و سفتی) به آزمایشگاه مراجعه می‌کند.

← تزریق فقط صبح‌ها انجام می‌شود (به شرطی که 48 ساعت بعد از آن تعطیل نباشد).

تشخیص آلودگی پوستی به مایت سارکوپتس Scabies، فقط با نمونه‌برداری نسبتاً عمیق از ضایعات جلدی ماکولوپاپولر که در شب یا شب‌های قبل به‌شدت توسط بیمار خارانده شده است، انجام می‌شود.
○ نمونه‌برداری بایستی قبل از تجویز داروهای موضعی درمان این انگل پوستی باشد.
○ برای این آزمایش، پرهیز از تماس با آب لازم نیست.
○ نمونه‌برداری با هماهنگی قبلی انجام می‌شود.

آزمایش مدفوع برای تشخیص آلودگی به انگل کرمک (انتروبیوس ورمیکولاریس) در برخی موارد پاسخگو نیست. در این موارد از این روش نمونه‌برداری تشخیصی استفاده می‌شود. برای نمونه‌برداری:
○ یک تکه چسب اسکاچ شفاف مرغوب به طول 4 سانتی‌متر را بریده و آن را پس از بیدار شدن کودک و قبل از رفتن به دستشویی، به‌شکل عمودی به ناحیه مقعد بچسبانید به‌نحوی که مقعد در وسط آن قرار گیرد.
○ بعد از چند ثانیه، چسب را از یک طرف به‌سرعت جدا کرده و روی یک لام شیشه‌ای آزمایشگاهی که توسط نمونه‌بردار تحویل داده شده است، بچسبانید.
○ نمونه‌ی گرفته‌شده را داخل کاور پلاستیکی مخصوص قرار داده و حداکثر ظرف 2 ساعت به آزمایشگاه تحویل دهید.

← نمونه‌برداری فقط صبح‌ها انجام شود.

این روش تشخیصی غیرتهاجمی جهت تشخیص عفونت فعال با باکتری هلیکوباکتر پیلوری می‌باشد. برای نمونه‌برداری:
○ از 5 روز قبل از نمونه‌برداری، با توجه به صلاحدید و مشورت با پزشک، بیمار نبایستی از هیچ‌گونه آنتی‌بیوتیک و یا داروهای معده استفاده کرده باشد.
○ بیمار در روز نمونه‌برداری با ناشتایی استاندارد صبحگاهی مراجعه کرده و هوای بازدمی پس از خوردن داروی نشان‌دار در داخل یک بالن کوچک (Collection Card) جمع‌آوری می‌شود.
○ بیمار از مسواک زدن خودداری کند.

در این آزمایش، پس از گرفتن نمونه قند خون ناشتا، مقدار متناسبی از پودر خالص گلوکز خوراکی حل شده در یک لیوان آب به بیمار داده می‌شود که بایستی در مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه نوشیده شود.
پس از آن بیمار از خوردن یا نوشیدن هرگونه خوراکی و انجام فعالیت‌های بدنی و فکری خودداری کرده و در سالن پذیرش به انتظار فراخوان نمونه‌بردار برای خون‌گیری در زمان‌های ۹۰، ۶۰، ۳۰ و ۱۲۰ دقیقه بر اساس درخواست پزشک می‌نشیند.

برای انجام این آزمایش، بیمار حداقل ۲۴ ساعت قبل از نمونه‌برداری خون:
○ خواب کافی داشته باشد.
○ از مصرف لبنیات خودداری کند.
○ از پوشیدن لباس‌های زیر تنگ، مقاربت و انجام هرگونه تحریک روی سینه‌ها پرهیز نماید.
در روز نمونه‌برداری:
○ با رعایت ناشتایی استاندارد صبحگاهی مراجعه نماید.
○ نمونه‌گیری باید حداقل ۲ ساعت پس از بیدار شدن از خواب باشد.
○ از انجام پیاده‌روی، ورزش و فعالیت‌های سنگین و برخوردهای استرس‌زا در صبح روز آزمایش خودداری نماید.
○ بهتر است قبل از نمونه‌برداری، بیمار در آزمایشگاه و در حالت آرامش به مدت ۱۰ دقیقه بنشیند.

برای انجام این آزمایش:
○ بیمار حداقل یک هفته قبل از نمونه‌برداری نباید مورد ماساژ، معاینه یا بیوپسی پروستات قرار گرفته باشد.
○ 48 ساعت قبل از نمونه‌برداری، انزال یا مقاربت، انجام ورزش‌هایی نظیر دوچرخه‌سواری، اسب‌سواری، موتورسواری و رانندگی طولانی‌مدت نباید صورت گیرد.
○ در صورت مصرف داروهای آندروژنیک، نظیر تستوسترون و دیگر داروهای مشابه، بیمار باید پزشک و آزمایشگاه را مطلع سازد.

این آزمایش در سه‌ماهه اول بارداری و از ابتدای هفته 11 تا 13 هفته و 6 روز قابل انجام است. برای انجام این آزمایش، ارائه این موارد ضروری است:
○ ارائه سونوگرافی NT مربوط به 24 ساعت گذشته
○ نمونه‌برداری خون با ناشتایی استاندارد صبحگاهی
○ پر کردن پرسشنامه اطلاعاتی مخصوص

این آزمایش در سه‌ماهه دوم بارداری از 15 هفته تا 17 هفته و 6 روز قابل انجام است.
برای انجام این آزمایش، ارائه موارد ضروری است:
○ ارائه سونوگرافی گذشته (یا ارائه سونوگرافی NT مرحله اول غربالگری هم قابل قبول می‌باشد).
○ نمونه‌برداری خون با ناشتایی استاندارد صبحگاهی
○ پر کردن پرسشنامه اطلاعاتی مخصوص

اندازه‌گیری بیلی روبین نوزادان در این آزمایشگاه به روش‌های مختلف قابل انجام است.
○ اندازه‌گیری کامل و دقیق مقدار بیلی روبین تام و بیلی روبین مستقیم سرم: روش مرجع می‌باشد که بنا به درخواست پزشک معالج و رضایت والدین، خون‌گیری از دست نوزاد انجام می‌شود.
○ انجام آزمایش اندازه‌گیری بیلی روبین تام با استفاده از خون مویرگی پاشنه پای نوزاد: تا روز دهم روش استاندارد محسوب می‌شود.
○ اندازه‌گیری بیلی روبین تام به روش فتومتریک: این روش مستقیم از روی پوست پیشانی، یک روش غیرتهاجمی است که بنا به درخواست پزشک قابل انجام است.

اندازه‌گیری مقدار پایه هورمون رشد با رعایت ناشتایی استاندارد صبحگاهی (10-12 ساعت) انجام می‌شود.
اندازه‌گیری‌های سریالی، جهت اجرای تست تحریکی یا مهاری هورمون رشد بنا به درخواست پزشک و با تجویز داروهای تحریک‌کننده یا مهارکننده ترشح این هورمون انجام می‌شود.
○ ابتدا نمونه خون ناشتا برای اندازه‌گیری مقدار پایه‌ی هورمون رشد گرفته می‌شود.
○ سپس به بیمار دارو یا داروهای تجویزی با مقدار مشخص از طریق خوراکی داده می‌شود.
○ بنا به درخواست پزشک، چند نمونه خون در فواصل مشخص از بیمار گرفته می‌شود.
○ خوردن یا نوشیدن خوراکی و خوابیدن در مدت اجرای نمونه‌برداری ممنوع است.

← در این مدت بیمار بایستی تحت نظارت دقیق نمونه‌بردار و همراه بیمار باشد و هرگونه تغییر مخاطره‌آمیز در وضعیت بالینی وی کنترل شود و در صورت لزوم آزمایش با افزایش هوشیاری و نوشیدن شربت قندی خاتمه یابد.

برای تحویل نمونه ادرار صبحگاهی:
○ میزان نوشیدن آب و انواع نوشیدنی و غذاهای آبکی، باید مانند روزهای دیگر باشد.
○ شب قبل از آن، از افراط در نوشیدن مایعات پرهیز نمایید.
○ در صورت امکان، در طول شب از تخلیه مثانه خودداری نمایید.

برای آقایان، پس از تحویل گرفتن ظرف ادرار در داخل توالت و پیش از ادرار:
○ ابتدا دست‌های خود را با آب و صابون، تمیز شسته و خشک کنید.
○ اجازه دهید مقداری ادرار از مجرا خارج شده و بیرون ریخته شود.
○ در همان حال، درِ ظرف را باز کرده و تا نیمه آن را از ادرار پر کنید و درِ آن را سریع ببندید.
○ از هرگونه تماس دست با سطح داخلی ظرف و درِ آن خودداری نمایید.

برای گرفتن نمونه ادرار در خانم‌ها:
○ ابتدا دست‌های خود را با آب و صابون، تمیز شسته و خشک کنید.
○ مجرای خارجی ادرار خود را با استفاده از دستمال حاوی مواد ضدعفونی‌کننده که تحویل شما داده شده است، تمیز کنید.
○ یک دقیقه پس از خشک کردن، قسمت میانی ادرار خود را در ظرف نمونه‌برداری جمع‌آوری نمایید.
○ از هرگونه تماس دست با سطح داخلی ظرف و درِ آن خودداری نمایید.

برای نوزادان و کودکان:
○ مجرای خارجی ادرار را با استفاده از ماده دترجنت ملایم، نظیر پنبه مرطوب با آب جوشیده ولرم و آغشته به شامپو بچه، تمیز نمایید.
○ دست‌های خود را با آب و صابون، تمیز شسته و خشک کنید.
○ کیسه ادرار مناسب را با دست‌های تمیز و شسته‌شده وصل کنید.
○ توصیه می‌شود حداقل ۱/۳ حجم کیسه، که در فواصل ۲ ساعت مورد معاینه قرار می‌گیرد، پر شود.
○ پس از جدا کردن کیسه از بدن، درِ باز آن را تا زده و آن را در داخل ظرف ادرارِ درب‌پیچ‌دار قرار دهید.

← نمونه ادرار گرفته‌شده در داخل آزمایشگاه، نمونه قابل‌قبول است. در صورتی که امکان تحویل نمونه در آزمایشگاه را ندارید، نمونه گرفته‌شده در منزل باید حداکثر تا ۴۰ دقیقه به آزمایشگاه تحویل داده شود.

ظرف مخصوص جمع‌آوری ادرار 24ساعته، دارای حجم 2500ml است که توسط نمونه‌بردار با زدن برچسب بر روی آن و در داخل نایلون به شما تحویل می‌گردد. برای جمع‌آوری نمونه:
○ نمونه‌گیری را در روزی انجام دهید که آمادگی جمع‌آوری ادرار به‌مدت 24 ساعتِ متوالی را دارید؛ ترجیحاً یک روز تعطیل که در منزل هستید.
○ پس از بیدار شدن از خواب، در هر ساعتی که بود، به دستشویی رفته و مثانه خود را کاملاً تخلیه کنید و زمان تخلیه مثانه را ثبت نمایید.
○ پس از این، به‌مدت دقیقاً 24 ساعت، تمامی خروجی ادرار خود را در داخل ظرف تحویل‌داده‌شده جمع‌آوری کنید و از ریختن حتی یک قطره از آن در دستشویی خودداری نمایید. روز بعد، در رأس ساعت دقیق شروع نمونه‌برداری، آخرین ادرار خود را داخل ظرف تخلیه کرده و درِ آن را محکم ببندید و ظرف را حداکثر تا 2 ساعت به آزمایشگاه تحویل دهید.
○ ظرف ادرار در مدت زمان جمع‌آوری، باید در مکانی مناسب، به‌دور از نور مستقیم خورشید و در محیطی خنک نگهداری شود.
○ برای اندازه‌گیری برخی از متابولیت‌ها، در داخل ظرف مواد شیمیایی نگهدارنده به شکل پودر یا مایع اسیدی اضافه می‌شود که هنگام باز کردن درِ ظرف و ریختن ادرار داخل آن، باید مراقب پاشش برگشتی آن باشید.