• 08338385712
  • همه‌روزه (به‌جز روزهای تعطیل) از ۷ صبح الی ۲۰ عصر

آزمایش شمارش کامل خون (CBC)

روش انجام
Turbidimetric Immunoassay

زمان انجام
یک روز

نوع نمونه
نمونه خون

آمادگی‌های لازم برای انجام آزمایش
برای انجام این تست نیازی به ناشتایی یا آمادگی خاص نیست.

معرفی

آزمایش شمارش کامل خون که به تست CBC نیز معروف است، یکی از ضروری‌ترین آزمایش‌های خونی‌ست که به ارزیابی انواع سلول‌های خونی به پزشک کمک می‌کند.

تست CBC برای کمک به تشخیص دامنه‌ی گسترده‌ای از بیماری‌ها و همچنین برای نظارت بر تاثیر بیماری یا روش درمانی خاص بر بدن استفاده می‌شود.

هدف از انجام آزمایش

آزمایش شمارش کامل خون (CBC) مقادیر زیر را اندازه می‌گیرد:

تعداد گلبول‌های قرمز خون (شمارش RBC)
تعداد گلبول‌های سفید خون (شمارش WBC)
مقدار هموگلوبین کل در خون
بخشی از خون که از سلول‌های قرمز خونی تشکیل شده (هماتوکریت)

همچنین این آزمایش در خصوص موارد زیر اطلاعاتی ارائه می‌دهد:

اندازه‌ی متوسط سلول‌های قرمز خونی (MCV)
میزان هموگلوبین به‌ازای هر گلبول قرمز خون (MCH)
میزان هموگلوبین نسبت به اندازه‌ی سلول (غلظت هموگلوبین) به‌ازای هر گلبول قرمز (MCHC)

شمارش پلاکت نیز در اغلب موارد بخشی از آزمایش CBC است.

چگونگی انجام آزمایش

برای انجام این آزمایش نمونه‌ی خونی لازم است.

آزمایش شمارش کامل خون به چه دلایلی انجام می‌شود؟

آزمایش CBC یکی از رایج‌ترین تست‌های آزمایشگاهی‌ست که برای تشخیص یا ارزیابی بیماری‌های مختلف به کار می‌رود. ممکن است پزشک به دلایل زیر این آزمایش را تجویز کند:

به‌عنوان بخشی از چکاپ روتین
در صورت مشاهده‌ی علائمی مثل خستگی، کاهش وزن یا سایر علائم مربوط به عفونت مثل ضعف، کبودی، خونریزی و یا هر نشانه‌ای از سرطان
قرار گرفتن تحت درمان‌هایی (دارو یا پرتودرمانی) که تاثیر منفی بر تعداد سلول‌های خونی دارند
ارزیابی بیماری طولانی‌مدت (مزمن) که ممکن است تعداد سلول‌های خونی را تغییر دهد، مثل بیماری مزمن کلیوی

در حین انجام آزمایش

ممکن است به‌هنگام خونگیری کمی درد یا سوزش را در محل فرو رفتن سوزن به بدن احساس کنید. همچنین ممکن است در محل خونگیری کمی احساس ضربان قوی نیز بکنید. همچنین احتمال کبودی نیز وجود دارد ولی به‌زودی رفع خواهد‌ شد.

آزمایش CBC در کرمانشاه

در کرمانشاه برای انجام این آزمایش در اسرع وقت و با بالاترین دقت، می‌توانید به مجموعه آزمایشگاهی بوعلی مراجعه کنید.

دلایل تجویز آزمایش

آزمایش CBC یکی از رایج‌ترین تست‌های آزمایشگاهی‌ست که برای تشخیص یا ارزیابی بیماری‌های مختلف به کار می‌رود. ممکن است پزشک به دلایل زیر این آزمایش را تجویز کند:

به‌عنوان بخشی از چکاپ روتین
در صورت مشاهده‌ی علائمی مثل خستگی، کاهش وزن یا سایر علائم مربوط به عفونت مثل ضعف، کبودی، خونریزی و یا هر نشانه‌ای از سرطان
قرار گرفتن تحت درمان‌هایی (دارو یا پرتودرمانی) که تاثیر منفی بر تعداد سلول‌های خونی دارند
ارزیابی بیماری طولانی‌مدت (مزمن) که ممکن است تعداد سلول‌های خونی را تغییر دهد، مثل بیماری مزمن کلیوی

نتیجه نرمال آزمایش

شمارش کامل خون ممکن است در ارتفاعات مختلف، متفاوت شود، ولی در حالت کلی نتایج نرمال شامل:

شمارش RBC:

آقایان: ۷/۴ تا ۱/۶‌ میلیون سلول در هر میکرولیتر
خانم‌ها: ۲/۴ تا ۴/۵‌ میلیون سلول در هر میکرولیتر

شمارش WBC:

۴۵۰۰ تا ۱۰۰۰۰ سلول در هر میکرولیتر

هماتوکریت:

آقایان: ۷/۴۰٪ تا ۳/۵۰٪
خانم‌ها: ۱/۳۶٪ تا ۳/۴۴٪

هموگلوبین:

آقایان: ۸/۱۳ تا ۲/۱۷ gm/dL
خانم‌ها: ۱/۱۲ تا ۱/۱۵ gm/dL

شاخص سلول‌های قرمز خونی:

MCV: ۸۰ تا ۹۵ فمتولیتر
MCH: ۲۷ تا ۳۱ پتاگرم در هر سلول
MCHC: ۳۲ تا ۳۶ gm/Dl

شمارش پلاکت:

۱۵۰۰۰۰ تا ۴۵۰۰۰۰ در هر دسی‌لیتر

نمونه‌های بالا مقیاس‌های رایج در نتایج این آزمایش هستند. محدوده نتایج نرمال بین آزمایشگاه‌های مختلف، متفاوت است. برخی آزمایشگاه‌ها از روش‌ها و نمونه‌های متفاوتی استفاده می‌کنند. برای تفسیر نتایج خود با پزشک مشورت کنید.

نتیجه غیرنرمال به چه معناست؟

مقادیر RBC، هموگلوبین یا هماتوکریت بالا ممکن است به دلایل زیر باشد:

کمبود آب یا مایعات مثلاً به دلیل اسهال شدید، تعریق بیش‌از‌حد و یا برخی دارو‌هایی که برای درمان فشار خون بالا استفاده می‌شود
بیماری کلیوی با تولید اریتروپوئیتین بالا
کاهش سطح اکسیژن خون به‌مدت طولانی اغلب به دلیل بیماری قلبی یا ریوی
پلی‌سیتمی‌ورا
مصرف دخانیات

مقادیر RBC، هموگلوبین یا هماتوکریت پایین، نشانه‌ای از کم‌خونی‌ست که به دلایل زیر به وجود می‌آید:

از دست دادن خون (چه به‌صورت ناگهانی و یا به‌دلیل خونریزی شدید در قاعدگی به مدت طولانی)
نارسایی مغز استخوان (ممکن است به علت پرتودرمانی، عفونت یا تومور بروز یابد)
تجزیه‌ی سلول‌های قرمز خونی (همولیز)
سرطان یا روش‌های درمانی سرطان
برخی بیماری‌های طولانی‌مدت (مزمن) مثل بیماری مزمن کلیوی، کولیت اولسراتیو یا آرتریت روماتوئید
لوکمی
عفونت‌های طولانی‌مدت مثل هپاتیت
تغذیه‌ی نامناسبی که سبب کمبود آهن، فولات، ویتامین B12 یا ویتامین B6 شود
مولتیپل میلوما

مقادیر کمتر از حد طبیعی سلول‌های سفید خونی به‌عنوان لکوپنی (Leukopenia) شناخته‌ می‌شود. کاهش مقادیر WBC به دلایل زیر است:

سوءمصرف الکل یا آسیب کبدی
بیماری‌های خود-ایمنی (مثل لوپوس اریتماتوز سیستمیک)
نارسایی مغز استخوان (به دلیل عفونت، پرتودرمانی، تومور و فیبروز)
دارو‌های شیمی‌درمانی که برای درمان سرطان استفاده می‌شود
بیماری کبد یا طحال
بزرگ‌شدگی طحال
عفونت‌های ویروسی مثل مونونوکلئوز عفونی (mono) و ایدز
دارو‌ها

به مقادیر بالا WBC لکوسیتوز (Leukocytosis) گفته‌می‌شود که ممکن است به دلایل زیر به وجود آید:

مصرف برخی دارو‌ها مثل مورتیمواستروئید‌ها
عفونت‌ها
بیماری‌هایی مثل لوپوس، روماتیسم یا حساسیت
لوکمی
استرس عاطفی یا فیزیکی شدید
آسیب بافتی (مثلاً به دلیل سوختگی یا حمله‌ی قلبی)

پلاکت‌ها ممکن است به دلایل زیر افزایش یابند:

خونریزی
بیماری‌هایی مثل سرطان
فقر آهن
مشکلات مربوط به مغز استخوان

پلاکت‌ها ممکن است به دلایل زیر کاهش یابند:

اختلالاتی که منجر به از بین رفتن پلاکت‌ها می‌شوند
بارداری
بزرگ‌شدگی طحال
نارسایی مغز استخوان (به‌دلیل عفونت، تومور، پرتودرمانی یا فیبروز)
دارو‌های شیمی‌درمانی که برای درمان سرطان استفاده می‌شوند
توجه

مطالب نوشته‌شده در این صفحه، صرفاً برای آشنایی شما با این آزمایش آماده شده است و به‌هیچ‌عنوان نمی‌تواند جایگزین نظر پزشک معالج شما در تشخیص و درمان بیماری‌ها باشد. لطفاً برای هرگونه مشاوره در زمینه انجام و تفسیر آزمایش، به پزشک خود مراجعه کنید.

نام‌های دیگر آزمایش
Complete blood count; Anemia - CBC
منابع
Bunn HF. Approach to the anemias. In: Goldman L, Schafer AI, eds. Goldman-Cecil Medicine. 25th ed. Philadelphia, PA: Elsevier Saunders; 2016:chap 158.
Costa K. Hematology. In: The Johns Hopkins Hospital; Hughes HK, Kahl LK, eds. The Johns Hopkins Hospital: The Harriet Lane Handbook. 21st ed. Philadelphia, PA: Elsevier; 2018:chap 14.
Vajpayee N, Graham SS, Bem S. Basic examination of blood and bone marrow. In: McPherson RA, Pincus MR, eds. Henry's Clinical Diagnosis and Management by Laboratory Methods. 22nd ed. St Louis, MO: Elsevier; 2017:chap 30.
واتساپ